Inleiding

Moravia Molly bloeit op

Monna Lea "Molly" van Benthuysen, werd op 13 november 1957 in Canada geboren als vijfde van zes kinderen van Forrest en Wanda van Benthuysen. Ze groeide echter op in Amerika, om precies te zijn in Moravia, een 700 zielen tellende vlek in Iowa, zo'n 100 kilometer ten zuidoosten van Des Moines. Iowa mag dan bekend staan als een échte agrarische staat, het staat óók wijd en zijd bekend om z'n lange traditie van het dames-basketbal en met name van highschool- en college-ploegen die toen volgens de 6 tegen 6 regels speelden. Van "The Sweet 16's", het belangrijkste highschool-toernooi van Iowa, is bekend dat het moeilijker is om aan kaarten te komen van dit toernooi, dan aan kaarten voor de Super Bowl. Molly begon rond haar tiende jaar met basketballen, aan het eind van haar lagere school-periode en zou dat in al haar highschool-jaren daarna ook blijven doen. Toen er in de zomer voorafgaande aan haar eerste highschool-jaar op het een basketbalkamp werd georganiseerd, nam ze hieraan deel en was daarna definitief verkocht. In haar eerste wedstrijd als junior, toevalligerwijze precies op haar 16de verjaardag, speelde ze voor het lokale highschool-team, de Moravia Mohawkettes. Ze scoorde in deze wedstrijd -eigenlijk per ongeluk- 63 punten en dat was het begin van een indrukwekkend jaar voor "Moravia Molly" zoals ze al meteen werd genoemd. Een jaar waarin ze als junior op een gemiddeld aantal punten van 50,4 uitkwam en in dit jaar totaal 1370 punten scoorde, nog steeds een schoolrecord. Ze werd na dat jaar vrijwel unaniem gekozen tot High School All-American.

Al op haar zeventiende werd ze geselecteerd voor de try-outs van het Pan Am Team, het team dat de basis zou moeten vormen voor het Amerikaanse Olympische team van 1976. Haar selectie voor de Final Trials was des te opmerkelijker, omdat ze nog nooit het reguliere 5 tegen 5, full-court basketbal gespeeld had, dat toen allang de wereldwijde (en dus Olympische) standaard was. Als senior in highschool was haar gemiddelde zelfs gestegen tot gemiddeld bijna 55 punten per wedstrijd. In dat senior-jaar scoorde ze in vijf wedstrijden meer dan 70 punten, en dat terwijl wedstrijden destijds 32 minuten duurden. Ze vestigde ook een record door in één wedstrijd maar liefst 83 punten te scoren. In haar laatste thuiswedstrijd als senior, verloren de Moravia Mohawkettes met één punt verschil, ondanks 'n ongeloofelijke 70 punten van de ontketende Molly van Benthuysen.

Weg uit Iowa

Cathy Rush

Deze nederlaag, gecombineerd met het feit dat de Mohawkettes zich door dit verlies niet hadden gekwalificeerd voor de Sweet 16's, was -zo bleek later- een van haar bitterste teleurstellingen. Ze zou zich jaren later nog herinneren dat ze na afloop zat te huilen in de kleedkamer, kapot van het zure verlies en het besef dat ze de laatste wedstrijd voor haar school had gespeeld. De volgende dag besefte ze dat ze het basketbal zou moeten gebruiken om buiten Iowa te geraken, want een professionele 6-tegen-6 basketbal-league bestond er toen niet en er was weinig basketbal-toekomst binnen een staat als Iowa voor een meisje dat haar hele leven alleen maar het 6-tegen-6, halfcourt basketbal had gespeeld. Later zei ze hier ooit eens over "Er komen vele beroemdheden uit Iowa, zoals Johnny Carson, maar die werden dat niet door in Iowa te blijven". En dus moest ook Molly uit Iowa zien te komen. Haar eerste poging daartoe ondernam ze al -zoals gezegd- in 1975 toen ze net klaar was met highschool en de uitnodiging kreeg voor de Pan Am Trials, die gehouden werden op de Central State University in Warrensburg, Missouri. De Pan Am coach, Cathy Rush, die het Immaculata College van Philadelphia in de jaren 1972-74 naar drie achtereenvolgende AIAW titels had geleid, was razendbenieuwd naar dat meisje, waarvan gezegd werd dat ze zó snel schoot en zó vaak scoorde, dat de scoorders aan de kat haar nauwelijk bij konden houden. De trials liepen echter uit op een mislukking voor de jonge Molly+ ze had geen enkele ervaring met full-court basketbal, met verdedigen, met langdurige dribbelen en met het lopen van snelle uitbraken. Ze kwam niet door de selectie heen en moest het veld ruimen voor speelsters die veel meer ervaring hadden met het fullcourt basketbal.

Eenzaam en niet alleen

Terug in Iowa had Molly twee opties: naar college gaan of trouwen met haar grote highschool-liefde. Ze deed beide; na het eerste college-jaar op het kleine Grandview College in Des Moines trouwde ze met haar eerste liefde Dennie Molin, ging vanaf dat moment verder door het leven als Molly Bolin en kreeg een zoon, Damien. Als eerstejaars op het Grandview College scoorde Molly gemiddeld 14,1 punten voor de Grandview Vikings dat in dit jaar met een prima 27-8 serie eindigde. Het talentvole college-team bestond in dat jaar uit verschillende meisjes die op hun highschool gemiddeld tot 30 of meer punten per wedstrijd kwamen. Ze liet haar tweede college-jaar echter schieten om te trouwen en moeder te worden, maar aan het eind van dat jaar bevond ze zich in een ongemakkelijke spagaat. Ze was 19 jaar, getrouwd en mét 'n kind, maar zónder haar andere liefde, het basketbal. Ze deed de hele dag niets anders dan moeder zijn, soaps kijken en het eten klaarmaken, voor iemand van haar leeftijd was dat funest.

Hoewel ze zeker niet ongelukkig was, besefte ze dat een een carrière moest hebben, beter gezegd: een basketbal-carrière, want het gemis van het spel voelde elke dag loodzwaar aan. Toch was dat in het toenmalige Iowa tamelijk ongewoon; meisjes werden opgevoed om hun man vooral niet tegen te spreken, dus ze had absoluut de zegen van haar man Dennie nodig. Die kreeg ze uiteindelijk, niet wetend dat daarmee de eerste stap naar een onontkoombaar einde van haar huwelijk werd gezet. In een later interview zei ze ooit eens dat als ze Dennie's zegen niet had gekregen, ze waarschijnlijk tóch weer naar college zou zijn gegaan en toch weer met basketballen zou zijn begonnen. Daarom, na een jaar lang niets te hebben gedaan, begon ze tóch aan haar tweede college-jaar.

Moeder én topscoorster

Terwijl Bolin in haar moederschapsjaar voor man en kind zorgde, maar tegelijkertijd druk overwoog om weer terug te keren naar college en haar loopbaan weer op te pakken, was de coach van Grandview achter de schermen allang bezig om haar weer terug te halen. Je moet met een teamsport altijd voorzichtig zijn om de teloorgang van een team toe te schrijven aan het ontbreken van één persoon, maar feit was wel dat het Grandview College een slecht jaar doormaakte. Wat heet slecht; met een winst-verlies score van 1-24 kon je beter spreken van een dramatisch seizoen. Het team scoorde niet en het team won dus ook niet. Toen haar zoon Damien nog geen maand oud was, haalde Bolin haar sportschoenen weer uit de kast tevoorschijn en deed mee met een wedstrijd tussen twee teams van de kerk. Ze scoorde prompt 63 punten. Met de zekerheid dat haar baby haar geweldige jumpschot niet had weggenomen, besloot ze om in het seizoen 1977-78 weer terug te keren naar Grandview en daarmee terug te keren naar het college-basketbal. Haar seizoensgemiddelde zette ze in haar eerste jaar meteen maar op 24,6 punten en in de lente van 1978 haalde ze als jonge moeder een graad in de Telecommunicatie. Met een diploma op zak tekende in juni 1978 in het kantoor van de toenmalige gouverneur van Iowa, Robert Ray, haar eerste profcontract. Voor 6000 dollar per jaar ging ze spelen voor de Iowa Cornets, het allereerste team dat in de net opgerichte Women's Basketbal League uitkwam.

De Iowa Cornets

De Iowa Cornets kenden, net als Bolin zelf trouwens, een moeizaam begin van het seizoen, maar het was Bolin die tijdens een wedstrijd halverwege het seizoen de ban brak met 53 punten, een record aantal punten voor de WBL in dat jaar. Haar eigen seizoensgemiddelde was in haar eerste Cornets-jaar 16,7 punten, terwijl ze met een schotpercentage van 77% dodelijk nauwkeurig vanaf de vrije worplijn was, goed voor een tweede plek in de eindrangschikking van dat jaar. De Cornets plaatsten zich voor de play-offs van de WBL en moesten het daarin opnemen tegen de Chicago Hustle, die met 2-1 werden verslagen. Het WBL-kampioenschap werd daarop uitgevochten door de Cornets en de Houston Angels. Die wonnen de serie, met 3-2, maar in de beide play-off wedstrijden kwam Bolin tot een prima gemiddelde van 19,6 punten per wedstrijd. Molly werd na het reguliere seizoen gekozen in het WBL's All-Pro Team, dat de WBL All-Star wedstrijd speelde in het Felt Forum in New York. In het tweede seizoen van de WBL werd de league uitgebreid van 8 naar 14 teams en in dit seizoen zou Bolin pas écht in de schijnwerpers komen te staan als vedette van de league. Het management van de Iowa Cornets besloot om de aanvalslinie helemaal op Bolin af te stemmen en deze beantwoordde dit vertrouwen met een gemiddeld aantal van bijna 33 punten per wedstrijd. In de 36 wedstrijden van het tweede seizoen werd Bolin topscoorster met een totaal van 1179 punten en werd ze derde in de ranglijst van vrije worpen met een gemiddeld percentage van .791 procent. In twee wedstrijden scoorde ze 50 of meer punten (51 en 55 punten) en scoorde meerdere keren een league-record van 38 punten in één helft.

Voor het tweede opeenvolgende jaar konden de Cornets zich opmaken voor de play-offs, nadat ze de Midwest Division weer hadden gewonnen. In de halve finale wachtte de grote concurrent van de Midwest Division, de Minnesota Fillies. Die waren gedurende het reguliere seizoen al gewaarschuwd door Bolin, want in de vijf wedstrijden die ze in dat seizoen tegen de Fillies speelde, scoorde ze 203 punten (ruim 40 punten per wedstrijd), een schotpercentage van .561% vanuit het veld en .822% vanaf de vrije worplijn. Geheel volgens verwachting werd Minnesota dan ook met 2-1 verslagen en dus wachtte de finale voor de Cornets. Deze ging tegen de New York Stars met hun legendarische coach Dean "The Dream" Meminger. New York won weliswaar de eerste twee wedstrijden thuis, maar was in de eerste wedstrijd in Iowa helemaal niet gerust op een goede afloop. In wedstrijd 3 in het Grandview College werd een box-and-1 defensie op Bolin losgelaten, maar dat mocht niet baten. Bolin hield de hoop voor de Iowa Cornets levend door maar liefst 49 punten te scoren en de overwinning namens de Cornets eigenhandig op te eisen. New York won echter het vierde duel en dus was het kampioenschap voor de Cornets verkeken, maar Molly's play-off gemiddelde van ruim 33 punten, een schotpercentage vanuit het veld van .515 en een percentage rake vrije worpen dat op 81.7 procent stond, maakten diepe indruk in de WBL. Al tijdens haar eerste professionele seizoen werd Molly Bolin's ongebreidelde scoringsdrift opgemerkt door de media. Een journalist van de Washington Post gaf haar in een wedstrijdverslag de bijnaam "Machine Gun Molly", een bijnaam die al snel door andere media werd overgenomen en ook andere WBL-ploegen spraken voor ontzag deze bijnaam uit wanneer de tactiek tegen de Iowa Cornets ter sprake kwam.

Failliet

Mismanagement van de WBL, maar zeker ook van de clubs zélf, leidde aan het eind van het seizoen tot het bankroet van zeker tien van veertien WBL-ploegen, waaronder de Iowa Cornets. Er is veel zin en onzin geschreven over de reden waarom de WBL destijds omkieperde, maar een van de redenen dat de Cornets in hun tweede jaar al onderuit gingen, was dat de eigenaar van de Cornets, George Nissen, 1 miljoen dollar stak in een basketbalfilm, Dribble genaamd, met daarin de acteur Pete Maravich en diverse speelsters van de Cornets. De film werd om onbekende redenen nooit uitgebracht en de investering werd er dus nooit uitgehaald. Het Cornets-management als geheel mocht ook de hand in eigen boezem steken na het stellen van verkeerde prioriteiten. Zo spendeerde het een vermogen aan overbodige en kennelijk foeilelijke reis-outfits voor de speelsters (Bolin zelf noemde ze 'groene zakken'), terwijl de meiden met z'n zessen één hotelkamer moesten delen bij uitwedstrijden. Ook het salaris was dusdanig dat veel meiden de (geld)zaken al snel in eigen hand.

Merchandising Molly

WBL promotie-foto van Machine Gun Molly Bolin

Het gemiddelde budget voor 12 speelsters van een gemiddeld WBL-team was ongeveer 120.000 dollar per jaar, een bedrag dat destijds zelfs minder was dan de slechtstbetaalde speler van de Cleveland Cavaliers. Ook Bolin was zich ervan bewust dat, om meer inkomen te genereren, ze zelf aan de slag moest. Vooral in haar tweede seizoen was het op de foto gaan met Molly Bolin erg populair onder de fans en ze besloot om een deel van haar inkomsten in een voor vrouwelijke basketballers tamelijk nieuwe vorm van merchandising te investeren. Naasr de regulier foto's die ze namens de WBL moest laten maken, liet ze ook zelf foto's maken en die afdrukken op t-shirts en in folders. Die foto's werden vanaf het begin meteen al als warme broodjes verkocht. Aangemoedigd door het succes (en zéker ook door de extra opbrengsten), begon ze ook posters van zichzelf te laten maken. Op één ervan was ze gehuld in een nauwelijks iets verhullende tanktop en shorts. Naast alle merchandise van Bolin, was vooral die poster destijds -natuurlijk vanwege haar buitengewoon aangename verschijning- erg gewild en tegenwoordig een waardevol en vrijwel niet meer te verkrijgen collector's item. Vanwege de wat uitdagende pose en de outfit (of misschien juist het ontbréken daarvan) die ze op die poster droeg, kreeg Bolin er flink van langs van allerlei feministische groeperingen die niet luid genoeg hun afkeuring konden uitspreken over deze 'exploitatie van de vrouw'. Bolin zelf was er niet van onder de indruk. Ze wilde gewoon laten zien dat de toen heersende gedachte, dat vrouwelijk basketballers soms net kerels waren, rechttrekken en dat lukte haar prima. Begonnen als aanvulling op haar inkomen, was het 'produkt' Molly Bolin langzamerhand uitgegroeid tot een van de meest succesvolle promotie- en marketing-tools van de WBL.

Zonder team, maar niet voor lang

Molly Bolin ten tijde van
haar overgang naar Californië

Zonder inkomen en zonder haar favoriete, maar failliete Cornets, begon de zomer voor Molly Bolin in afwachting. Als meest gewilde free agent hoefde Bolin zich echter weinig zorgen te maken. WBL-clubs stonden in de rij om haar over te nemen, maar de WBL zelf treuzelde zó lang met het verdelen van alle speelsters van de failliete clubs tussen de resterende clubs, dat ze weer de zaken in eigen hand nam. Ze had weliswaar inmiddels enkele fraaie aanbiedingen van WBL-clubs, maar Molly Bolin raakte langzaam gepokt en gemazeld in de wereld van het geld. Ze zag dat de eigenaars van deze teams haar veel geld boden, maar ze wist ook dat juist daardóór diezelfde clubs later in het seizoen in moeilijkheden konden komen en net zo gemakkelijk weer failliet gingen en haar contract dus feitelijk waardeloos zou kunnen blijken te zijn. Als rookie verdiende ze in haar eerste seizoen minder dan 10.000 dollar, zelfs in die tijd was dat niet uitbundig veel, gemeten ten opzichte van andere teams destijds. Bolin had dus weinig vertrouwen in deze WBL-deals en toen ze op een dag naar het warme Zuid-Californië werd gelokt, besloot ze weer uit Iowa weg te trekken.

Kunstmest en tractoren

Molly´s promotie-foto voor
de Southern California Breeze

In Californië was men in de zomer net met een nieuwe league begonnen, de Ladies Professional Basketball League (LPBL) en de Southern California Breeze, een van de zes teams die de LPBL vormden, bood haar twee dingen: Hollywood en een gegarandeerd jaarinkomen van 30.000 dollar. Bolin was verrukt over het aanbod. Niet alleen was het geld goed, maar ze kreeg zo ook dicht in de buurt van Hollywood de kans om via reclame-advertenties haar salaris nog eens aan te vullen.

Ze had dondersgoed in de gaten dat ex-WBL-speelsters zoals de zusjes Faye en Kaye Young (yoghurt) en Ann Meyers (cola) in de LPBL (en dus dicht bij het televisie-mekka Hollywood) aardige bijverdiensten hadden met het aanprijzen van produkten. Ook Bolin aasde op dergelijk lucratieve contracten en dan was het handig als je in de LPBL speelde. Toch was ze in zekere zin nog steeds het naïeve, onschuldige meisje uit Iowa. Haar jaarsalaris van 30.000 dollar was, zeker voor die tijd, bepaald geen fooi, hoewel destijds een erkende topper als Carol "The Blaze" Blazjowski naar later bleek een jaarsalaris van 50.000 dollar had, terwijl recent is gebleken dat superster Nancy "Lady Magic" Lieberman in die jaren al 100.000 dollar verdiende. In dat licht bezien en afgezet tegen de onderlinge capaciteiten van deze drie sterren, was Molly's salaris weer wat magertjes.

Op de vraag van een lokale krant uit Iowa, wat voor soort produkten ze dan als eenvoudige boerenmeid in het 'verderfelijke' Hollywood dacht te kunnen aanprijzen, had Bolin snel een antwoord klaar: "Je zou je eerst eens moeten afvragen wat ik hier, in Iowa, dan als aan te prijzen produkt aangeboden zou krijgen. Tractoren? Kunstmest?". Ze hield als geen ander van haar thuisstaat Iowa, maar die keuze was te gemakkelijk; Molly Bolin was binnen no-time om en tekende gretig voor de Breeze.

Californië en de LPBL

Het concept van de LPBL was in essentie eenvoudig: overleven door de kosten te drukken en een league met alléén ploegen die uit het Zuidwesten van de Verenigde Staten kwamen, zodat reistijden (en dus reiskosten) te overzien waren. Toch brak het gebrek aan gelden én kwalitatief goede speelsters de nieuwe league al snel op. Nauwelijks 'n maand oud, na zeven wedstrijden, stortte de Ladies Professional Basketball League in december 1980 in elkaar en was de droom én het geld op. Molly had tot dan toe iets meer dan 40 punten per wedstrijd gemaakt en voldeed volledig aan de hoge verwachtingen van de staf en de fans. Ze voldeed óók aan de verwachtingen van Hollywood en met name van de media daar. Op zoek naar een ander beeld dat het publiek van vrouwelijke basketballers had, werd ze door een magazine tijdens het begin van het seizoen gefotografeerd op het strand waar ze een aangenaam, ééndelig badpak droeg. Ook Hollywoord begon haar langzaam maar zeker te ontdekken.

De eerste breuk

Nsdat de LPBL omviel, leek ook Molly's huwelijk aan de beurt te zijn. Dat stond feitelijk al onder druk sinds ze weer met basketballen was begonnen, ondanks dat haar man daar achter stond. Dennie Bolin had in augustus van dat jaar zijn baan als metselaar opgezegt om samen met Molly en hun zoon Damien naar Californië te verhuizen. Het management van de Southern California Breeze had hem toegezegd voor werk te zorgen, maar daar was in december nog helemaal niets van terechtgekomen en nadat ook Molly zonder basketbalteam zat, liepen de spanningen tussen beiden al snel op. Bolin zelf is ook hier altijd duidelijk over geweest: ze besefte dat ze niet de meest ideale vrouw was en heeft altijd erkent dat haar man degene was die steeds de meeste offers moest brengen. Terwijl zij deed wat ze het liefste deed, basketballen, moest Dennie toestaan dat zij regelmatig als kostwinnaar optrad. Voor een man uit Iowa was dat in die jaren nagenoeg ondenkbaar en hij heeft meerdere malen de soms onverholen spot van zijn kennissen moeten ondergaan, kennissen die zélf hun gezin wél onderhielden als enige kostwinnaar.

Onder de vleugels van Dean Meminger

Dean Meminger begin jaren 70
als speler van de Knicks

Dean Meminger

Ook deze keer had Molly -na de ondergang van de LPBL- geen enkele moeite om een nieuw team te vinden. Haar aandacht werd weer verlegd naar de WBL, die nog steeds overeind stond en waarin nog steeds aantrekkelijke teams speelden. Als eerste dongen de Nebraska Wranglers naar haar hand, een team dat overigens niet in Nebraska, maar in Omaha speelde. Dat was lekker dicht bij huis, maar Molly besefte heel goed dat je als basketballer niet beroemd zou worden als je in Omaha speelde en sloeg het aabod dan ook af. Daarna stonden de Dallas Diamonds op de stoep voor huize Bolin, maar ook daar wilde Bolin niet naar toe, omdat de Diamonds in Nancy Lieberman al hun sterspeelster hadden. Ze koos uiteindelijk voor de San Francisco Pioneers. De Pioneers stonden op de één na laatste plaats in de WBL met een 1-5 score. Ze hadden op 2 januari 1981 hun coach ontslagen en op 3 januari ex-New York Knicks en ex-Atlanta Hawks Dean Meminger als nieuwe coach aangetrokken. Twee dagen later tekende Bolin voor San Francisco.

De overgang naar de WBL was echter niet makkelijk voor haar, want de league was inmiddels al halverwege het seizoen, maar Dean Meminger bouwde onmiddellijk een nieuw team rond Bolin op, waarin verschillende ex-Cornets meiden zaten. Dit bleek een goede combinatie te zijn. Achteraf gezien was het Meminger die Bolin een nóg betere speelster heeft gemaakt. Hij leerde Bolin met minder schotpogingen en de helft minder moeite tóch hetzelfde aantal punten te scoren, hij leerde haar schijnbewegingen die veel verdedigsters op het verkeerde been zetten, zodat ze ongehinderd haar nauwkeurige schoten op de basket kon afvuren en hij leerde haar ook links te dribbelen en te passeren, iets wat Bolin daarvoor vrijwel nooit deed. Sterker nog, als aanvalster in het 6-tegen-6 basketbal, dribbelde ze vrijwel nooit langdurig zoals de meesten dat doen, simpelweg omdat dat haar nooit geleerd was in Iowa. Ze deed stuiterend een twee passen en scoorde gewoon.

Iowa is ver weg

Nancy Lieberman

Carol Blazjowski

Haar vooruitgang verbaasde iedereen in de league en aan het eind van het seizoen werd ze dan ook uitgeroepen tot Most Improved Player, de speelster die gedurende het seizoen het meest verbeterd was. Bolin zelf was overigens net zo verbaast als iedereen en ze wist dat ze dit allemaal te danken had aan haar coach Dean Meminger. Meminger besteedde veel tijd aan het verbeteren van Bolin's spel en maakte dit tot een persoonlijk project, terwijl Molly zélf, aangemoedigd door de stijgende lijn in haar spel, de hele dag aan de lippen van haar mentor hing en constant dingen van hem wilde weten en zich constant wilde verbeteren. Het moet een apart gezicht zijn geweest om die twee, de zwarte coach en de platinablonde sterspeelster, in restaurants, op vliegvelden en tijdens het uitrusten van lange busritten op parkeerplaatsen bezig te zien met nieuwe basketbal-posities of -bewegingen. Apart of niet, het resultaat ervan was dat 'Iowa' binnen een paar maanden uit haar spel was verdwenen en Bolin onder de hoede van Meminger ontegenzeggelijk een completere speelster was geworden. Aan het eind van dat seizoen werd Bolin dan ook volgens ieders verwachting in het Western All Star team gekozen, tesamen met grote speelsters als Nancy Lieberman en Carol Blazjowski. In de WBL All-Star wedstrijd leidde ze haar team naar een 125-92 overwinning op Oost werd ze topscoorster met 29 punten; Lieberman en Blazjowski scoorden ieder 20 punten.

Op weg naar roem

Bill Byrne

In april van dat jaar verscheen Molly met een artikel en foto's in Sports Illustrated en was ze op weg naar een grote carrière. Haar strandfoto's waren ook Hollywood bepaald niet ontgaan en het was slechts een kwestie van tijd voordat ze haar naam definitief in heel Amerika zou vestigen met vette reclame-contracten. Het zou echter niet gebeuren, want de WBL onderging in de zomer een grote verandering. Grote baas Bill Byrne werd vervangen door Sherwin Fischer, die als opdracht kreeg om de league een veel bredere media-aandacht binnen Amerika te bezorgen. Hij moest ervoor zorgen om grote sponsoren en televisie-contracten voor de teams te vinden. De eigenaren van de WBL kwamen zowat óm in de rekeningen, vooral om de teams van kust tot kust te laten reizen, terwijl verreweg hun belangrijkste inkomsten alleen maar uit de kaartverkoop kwamen. In de herfst van 1981 werd het duidelijk dat Fischer's reorganisatie niet goed ging en zijn pogingen om de Women's Basketball League te redden, op niets uitliepen. De WBL werd failliet verklaard op een moment dat veel vrouwelijke basketballers op het punt stonden nationaal door te breken met hun spel, maar zeker ook door aanbiedingen van vette advertentie-contracten. Die werden na de ondergang van de WBL allemaal weer haastig teruggetrokken en Molly Bolin werd zo één van de belangrijkste slachtoffers van de ineenstorting van de league.

Scheiding

In die periode liep ook haar huwelijk definitief op de klippen. Haar man Dennie kon wéér een dergelijke teleurstelling niet aan en het paar besloot uiteindelijk te scheiden. Molly kreeg verschillende aanbiedingen om in Europa professioneel basketbal te spelen, maar moest noodgedwongen alles naast zich neerleggen. Ze was verzeild geraakt in een rechtzaak met haar ex-man over de zorg voor hun vierjarig zoontje Damien en kreeg een harde klap te verwerken toen de zaak uiteindelijk in een kleine rechtbank in Iowa in haar nadeel werd beslecht. Dennie's advocaat had haar basketbal-carrière tégen haar gebruikt om zo de zorg over hun zoon voor zijn cliënt te verkrijgen. Ze ging hiertegen in beroep en vocht de zaak tot aan het Amerikaans Hooggerechtshof aan, om haar zoon alsnog toegewezen te krijgen. In een rechtzaak die een precedent schiep voor professioneel spelende sportvrouwen, kreeg Molly Bolin uiteindelijk met unanieme steun van Amerika's hoogste rechtsorgaan haar gelijk én haar zoon. Ze verhuisde definitief naar Zuid-Californië en zou de volgende twee jaar in haar onderhoud voorzien als zelfbenoemd binnenhuis-achitect en door het renoveren van huizen.

Een nieuwe kans

Molly Bolin (omcirkeld) met het USA All Star team in 1984

Tussen alle rechtzaken door en haar werk in de huizen-branche en zónder professionele league, hield Molly, die na haar scheiding overigens gewoon de naam Bolin bleef dragen, haar basketbal-skills bij door pick-up wedstrijden te spelen en door zo af en toe met lokale mannenteams mee te doen. Ze verdiende ook wat geld als 'ringer', door tegen betaling 'n twee-tegen-twee of drie-tegen-drie wedstrijd te spelen op lokale basketbalcourts, maar haar reputatie haalde haar al snel in en ze moest daar noodgewongen mee stoppen. Haar eerste grote kans op een 'doorstart' kreeg Molly in 1984 toen ze 'n uitnodiging kreeg voor een USA All-Star team. Dit team zou fungeren als sparring partner tijdens de voorbereiding van het Amerikaanse Olympische basketbal-team voor de Spelen van 1984 -waar het overigens goud won- en bestond voor het merendeel uit voormalige speelsters van het Olympische team van 1980, een team dat door de boycot van de Spelen van 1980 van Moskou niet op de Olympische Spelen uitkwam. Zélf zou Bolin nooit kans hebben om in een Amerikaans Olympisch team te spelen, omdat ze in 1978 al professional werd en professionele atleten pas in 1988 op de Olympische Spelen zouden worden toegestaan.

Het All-Star team werd gecoached door Sun Gunter en assistent Jody Conradt. Gunter en Conradt kregen de opdracht om een sterk team op de been te brengen dat échte tegenstand kon bieden aan de sterke Olympische damesploeg. Ze haalden, naast Bolin, ook andere vedetten uit het professionele damesbasketbal, zoals Nancy Lieberman, Carol Blazejowski en Holly Warlick (allen trouwens nu Hall of Famers) tesamen met Gail Marquis, een voormalige WBL all star. Het demonstratie-team speelde in juli 1984 nog drie demonstratiewedstrijden, waarvan zelfs twee tegen het Amerikaanse herenteam, dat alleen maar uit NBA-sterren bestond. De laatste wedstrijd, gespeeld in de Indianapolis Hoosierdome (met ondermeer Larry Bird en Isiah Thomas) werd bezocht door meer dan 67.000 toeschouwers en geldt hedentendage nog steeds als de meestbezochte indoor basketbalwedstrijd uit de geschiedenis.

De WABA van Bill Byrne

In de herfst van 1984 besloot de onvermoeibare Bill Byrne 'n tweede poging tot een professionale dames-league te ondernemen, de Women's American Basketball Association (WABA). Het succes van het Amerikaanse Olympische team op de Spelen van 1984 was daarbij een belangrijke katalysator, althans, dat was de hoop van Byrne. Hij geloofde dat na dit succes Amerika definitief rijp zou zijn voor professioneel damesbasketbal. Uiteraard werd ook Molly uitgenodigd om in de WABA te komen spelen en van dat aanbod wilde ze maar al te graag gebruikmaken. Voordat het seizoen begon, maakte ze samen met Larry Bird een televisiespotje voor Spalding, verscheen ze in de aanloop naar het nieuwe WABA-seizoen in een reportage van NBC's Sportsworld en werd er een groot interview van haar in de Los Angeles Times geplaatst. Niettemin kreeg Bill Byrne de nieuwe league maar moeizaam van de grond en Molly moest wekenlang afwachten in welk team ze zou worden geplaatst. Dat werden uiteindelijk de Columbus Minks uit Ohio. Niet bepaald het team en de staat van haar keuze, maar ze was al blij dat er weer een professionele league was. Daarom zette ze alles op alles om de WABA tot een succes te maken.

Bolin begon echter geblesseerd aan haar avontuur bij de Minks. In een van de demonstratiewedstrijden die zomer, kwam ze in botsing met Lynette Woodard en dat leverde haar een ontwrichte schouder op, die aan het begin van het WABA-seizoen nog steeds niet genezen was. Toch wilde ze er het beste van maken en de mensen niet teleurstellen en te laten zien dat professioneel damesbasketbal wel degelijk toekomst had. Tijdens haar wedstrijden voor de Minks raakte ze weer twee keer geblesseerd aan haar schouder en besloot om na negen wedstrijden rust te nemen en haar blessure te laten genezen. In deze wedstrijden kwam ze tot gemiddeld 9 punten en 17 minuten speeltijd per wedstrijd, maar wist het publiek nog steeds op de banken te krijgen met haar perfecte afstandsschoten en haar memorabele gevechten met Nancy Lieberman, die nog steeds voor de Dallas Diamonds speelde.

Ondertussen worstelde de WABA zich moeizaam door het eerste deel van het seizoen heen. Byrne gokte er op, dat zolang de WABA bestond en kwalitatief hoogstaande wedstrijden afleverde, de investeerders wel zouden inzien dat het dit keer om een betrouwbare league zou gaan en met net benodigde geld over de brug zouden komen. Dat gebeurde echter niet. De investeerders kwamen niet over die door Byrne neergelaten brug en toen ook de speelsters geen salaris meer kon worden gegarandeerd, was het over en uit. Na 17 wedstrijden ging ook de WABA ten onder. Machine Gun Molly keerde terug naar Californië om haar schouder te laten genezen en moest nu ernstig rekening houden met het einde van haar professionele basketbal loopbaan.

Clinics en Camps

In de jaren daarna, waarin niemand het meer aandurfde om een professionele dames-league op te zetten, bleef Molly Bolin het dames-basketbal aan alle kanten promoten. Ze gaf clinics, zette basketbalkampen op en werkte op stands tijdens grote basketbal-evenementen, zoals de College Final Four toernooien van de NCAA. In 1986, op het moment dat ze werd opgenomen in de Iowa Hall of Fame, werd Molly tijdens de NCAA Final Four benaderd om toch weer een professionele competitie op te zetten, de National Women's Basketball Association (NWBA). Weer was ze meer dan bereid om te helpen, temeer omdat de basis van deze nieuwe league gestoeld was op één, centrale eigenaar van alle teams. Ze liet de kans schieten om zelf in de NWBA te spelen en nam nu plaats achter het bureau om in het management zelf gestalte te geven aan deze nieuwe league en sturing te geven aan een beleid dat niet dezelfde fouten maakte als de voorgangers van de NWBA. Als tweede 'man' van de NWBA gaf ze diverse persconferenties om de nieuwe league te promoten, maar ook de NWBA kwam uiteindelijk niet van de grond. Investeerders kwamen niet over de brug en zonder één enkele wedstrijd te hebben gespeeld, ging de stekker ook uit de NWBA.

In 1988 was het wéér Bill Byrne die een idee voor een nieuwe league lanceerde en was het wéér Molly Bolin die daaraan gezicht zou moeten geven. Ze voerde eindeloze gesprekken met verschillende hotemetoten, waaronder enkele eigenaren van NBA-teams, die als potentiële nieuwe eigenaren zouden kunnen dienen. Toch was ook deze poging tot mislukken gedoemd en Bolin ging weer terug naar haar clinics, basketbalkampen en stands om onverstoorbaar het dames-basketbal onder de aandacht van het grote publiek te brengen. In 1989 trouwde Molly met John Kazmer, een NCAA Division-1 speler, en ging officieel door het leven als Molly Kazmer, maar was voor velen nog steeds gewoon Molly Bolin, werd op z'n best Molly Bolin Kazmer genoemd, maar blééf bij haar fans bekend én populair als Machine Gun Molly.

De WNBA komt

In 1995 deed zich weer een kans voor om een dames-league te vormen. Ze werd ingehuurd door het media-bedrijf Liberty Sports om de promotie te verzorgen van weer een professionele basketbal-league voor dames. Liberty Sports had connecties met de WBA league, een competitie die drie seizoenen lang standhield in het midden van de jaren 90. Molly benaderde het management van Liberty Sports met het idee om een drie-tegen-drie competitie op te starten en door Liberty op televisie uit te laten zenden om zodoende het publiek kennis te laten maken met de topspeelsters van het toenmalige damesbasketbal. Ze reisde weer onvermoeibaar naar de grote nationale toernooien en zelfs naar de Olympic Trials van 1996 om het idee te promoten. Haar idee om de drie-tegen-drie competitie als blikvanger van een nieuwe league, de Women's Pro Basketball League, te laten fungeren, wilde ze bespreken met de eigenaar van Liberty Sports, toen een grote speler op de basketbalmarkt alles in de war gooide.

Rond deze tijd bepaalden namelijk twee zaken weer het verloop van gebeurtenissen rondom Molly Bolin. Ten eerste werd Liberty Sports overgenomen door Fox Sports en tegelijkertijd kondigde de huidige dames-league, de WNBA, haar formatie aan. Hierachter zat de NBA zelf en dat was een backup waar niemand het tegenop kon nemen. De WNBA bood Molly aan om mee te doen en haar loopbaan in de nieuwe league te vervolgen, maar ze besloot uiteindelijk, na lang wikken en wegen, dat ze dat niet meer kon opbrengen en keerde terug naar huis om haar zoon Casey en dochter Kenzie op te voeden. In 1999 werd Molly Kamer opgenomen in de Grandview College Athletic Hall of Fame in Des Moines, in 'haar eigen' staat Iowa. In 1999 werd ze genomineerd voor de grootste eer, de Naismith Basketball Hall of Fame, maar die nominatie is tot op heden nog steeds niet omgezet in een échte opname in deze HoF.

What if...?

Molly Kamzer (links) tijdens een reunie
van de Iowa Cornets in 2003

Voor velen is Machine Gun Molly een van de grootste speelsters uit de rijke geschiedenis van het Amerikaanse dames-basketbal. Het is een feit dat ze zich in die jaren zondermeer kon meten met de allergrootsten onder hen, zoals de eerder genoemde Nancy Lieberman en Carol Blazjowski. Haar populariteit destijds was ongekend, niet alleen vanwege haar uiterlijk, hoewel dat wel degelijk geholpen heeft en een rol heeft gespeeld, daar hoef je niet omheen te draaien. Maar haar populariteit was volgens velen toch voor veruit het grootste deel te danken aan haar onmiskenbare, fenomenale basketbalcapaciteiten. Nog steeds heeft ze diverse records in handen, records die niet door de WNBA worden (of niet kunnen worden) erkend, simpelweg omdat ze nooit in deze league zijn gevestigd. Wat als Molly later was geboren en in de huidige WNBA had gespeeld? Had ze kunnen meekomen met het snellere en hardere spel? Zou ze dan ook de sensatie zijn geweest die ze in alle voorgangers van de WNBA was? Er is natuurlijk niemand die het antwoord op deze vragen weet. De één zegt misschien wel, de ander zegt misschien niet. Misschien zou het niet te zijn opgegroeid met fullcourt basketbal (ondanks haar geweldige vooruitgang onder haar mentor Dean Meminger), haar in deze tijd zijn opgebroken. Maar met haar fraaie uiterlijk en prettige persoonlijkheid, gecombineerd met haar ongeëvenaarde precisie-bombardementen op de vijandelijke basket, zou ze dan niet op z'n minst razend populair zijn bij publiek én media?

18 juli 2008

Bronnen: WBLmemories.com, thewbl.com, luckyshow.org/basketball, Wikipedia.org, WNBA.com
Samenstelling en vertaling: Webmaster BV Hoofddorp